Dossier: Sytuacja w Polsce po Traditionis custodes

Mapa Mszy Summorum Pontifcum UVP

16 lipca 2021 roku papież Franciszek wydał motu proprio Traditionis custodes, w którym radykalnie ograniczył możliwości organizowania celebracji tradycyjnej Mszy rzymskiej (tzw. trydenckiej).

Podobnie jak było to przed rokiem 2007 (wydanie przez Benedykta XVI motu proprio “Summorum Pontificum”), odpowiedzialnym za wyrażenie zgody na celebracje jest biskup diecezjalny, który wyznacza celebransa, wskazuje miejsce celebracji oraz dni, w których taka liturgia może być sprawowana. Poważnym utrudnieniem jest fakt, że taka celebracja nie może mieć miejsca w kościołach parafialnych.

Według corocznego raportu unacum.pl w Polsce na dzień 7 lipca 2021 było 58 miejsc coniedzielnej celebracji starej liturgii oraz około 40 innych, gdzie Msza jest sprawowana regularnie, lecz nie w każdą niedzielę.

Motu proprio Traditionis custodes [TC] nie zawiera ani vacatio legis, ani zapowiedzi wydania dodatkowych instrukcji jego stosowania. Biskupi zatem na własną rękę rozpoczęli regulowanie tej kwestii za pomocą różnego rodzaju dokumentów. Niektóre z nich mają charakter tymczasowy, inne nie zawierają takiego zastrzeżenia.

W zależności od podejścia miejscowego biskupa następuje zróżnicowanie między diecezjami na takie, gdzie zachowuje się w dużej mierze stan sprzed TC, w innych zaś radykalnie ogranicza się miejsca celebracji i liczbę celebransów. W końcu są diecezje, gdzie celebracje zostają zawieszone do wydania dalszych norm. W większości diecezji zaś nie wydano jeszcze żadnych norm — nie jest to sytuacją zaskakującą, bo trwają urlopy także wśród biskupów.

Zauważyć należy, że w latach 2007-2021, kiedy zasadniczo nie była wymagana zgoda biskupa do celebracji, i tak znaczna duchownych celebrującyh regularnie posiadała taką zgodę lub informowała kurię o takim fakcie.

Podejmujemy się bieżącego przejrzenia sytuacji w diecezjach na podstawie oficjalnych komunikatów kurialnych.


Diecezja opolska: instrukcja z 21 lipca 2021
w skrócie: pozostają dotychczasowe miejsca celebracji (3). Po weryfikacji zostaną wyznaczone inne miejsca niż kościoły parafialne.
Biskup ustanawia urząd delegata ds. łacińskiej tradycji liturgicznej. Księża dotychczas odprawiający mają złożyć w ciągu 30 dni prośbę o zgodę na dalszą celebrację.

Diecezja elbląska: komunikat z 20 lipca 2021
w skrócie: pozostają dotychczasowe miejsca celebracji (3). Zostanie zmodyfikowany statut duszpasterstwa diecezjalnego. Zapowiedź regulacji na poziomie Konferencji Episkopatu Polski.

Diecezja warszawsko-praska: komunikat z 24 sierpnia 2021

w skrócie: ustanowiono 3 miejsca celebracji poza kościołami parafialnymi (Wołomin, Otwock i Wielgolas); ustanowiono delegata ds. stosowania liturgii rzymskiej sprzed reformy z 1970 r. (ks. Jakub Korczak); udzielono zgód dla 8 kapłanów, którzy prosili o dalszą realizację prawa do celebracji.

“Jeśli zaistnieją bardzo konkretne potrzeby, będzie rozważone również wskazanie innych miejsc celebracji.”; “Kapłani, którzy celebrowali Mszę św. według Missale Romanum z 1962 r. i chcieliby dalej korzystać z tego uprawnienia, mogą zwrócić się z pisemną prośbą do biskupa warszawsko-praskiego o udzielenie zgody na te celebracje.”

WCZEŚNIEJ: komunikat z 19 lipca 2021
w skrócie: zawieszone wszystkie miejsca celebracji (6).
Biskup ma zasięgnąć opinii proboszczów kościołów, gdzie msza była do tej pory celebrowana i “upewnić się, że nie były to wspólnoty, w których podważano ważność i prawowitość reformy liturgicznej, nakazów Soboru Watykańskiego II i Magisterium papieży”. Po konsultacjach ma być wskazane miejsce, gdzie będzie sprawowana Msza.
Księża mają się zwrócić do końca sierpnia o zgodę na dalszą celebrację. Zostanie powołany delegat biskupi ds. starej liturgii oraz diecezjalna Komisja Liturgiczna, jak również zostanie odnowiona Komisja Muzyki Sakralnej.



Diecezja sandomierska: komunikat z 23 lipca 2021
w skrócie: zmiana miejsca celebracji z katedry sandomierskiej na kościół rektoralny w Klimontowie (odległość ponad 25 km); Msza w niedziele i święta nakazane. Zapowiedź całościowej regulacji w przyszłości.


Archidiecezja wrocławska: komunikat z 22 lipca 2021
w skrócie: z dotychczasowych 5 miejsc celebracji pozostaje tylko Wrocław z jednym celebransem. Inni duchowni archidiecezji nie mogą celebrować na jej terenie bez zgody biskupa oraz nie można celebrować w innych miejscach na terenie Archidiecezji.

Archidiecezja gnieźnieńska: dekret z 5 sierpnia 2021
w skrócie: pozostają dotychczasowe miejsca celebracji (4) — bez zmian czasu i miejsca. Prezbiterzy, którzy do tej pory sprawowali Msze, mają wystąpić o zgodę na dalszą celebrację; “Sprawowanie liturgii (…) poza wskazanymi wyżej miejscami i przez prezbitera nieposiadającego na to wyłącznej zgody arcybiskupa gnieźnieńskiego jest zabronione”; Dotychczasowy duszpasterz (ks. Grzelak) zostaje delegatem arcybiskupa ds. opieki duszpasterskiej dla wiernych staroliturgicznych.

Diecezja świdnicka: dekret z dnia 23 sierpnia 2021
w skrócie: pozostają dotychczasowe miejsca celebracji (3), z czego jeden kościół parafialny z dyspensą na okres jednego roku. Dodatkowo, Duszpasterstwo Wiernych Tradycji Łacińskiej w Diecezji Świdnickiej informuje, że wszyscy czterej księża, którzy starali się o dalsze celebrowanie, zgodę otrzymali. Ks. Julian Nastałek został mianowany duszpasterzem na 5 lat. Statut diecezjalnego duszpasterstwa zostanie zrewidowany.

Stan na 25.08.2021

Jeśli ten tekst wydał Ci się ważny, prosimy o wsparcię naszej Fundacji darowizną, byśmy mogli dalej działać na rzecz tradycyjnej liturgii łacińskiej.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *